Verkiezingsprogramma SP Haarlem 2022-2026
Hoofdstukken:
Inleiding
Hoofdstuk 1a: Woonlasten omlaag
Hoofdstuk 1b: Meer betaalbare woningen voor iedereen
Hoofdstuk 2a: Betere zorg voor iedereen die dat nodig heeft
Hoofdstuk 2b: Een Solidair Haarlem
Hoofdstuk 3: De zeggenschap bij de Haarlemmers door middel van een referendum
Hoofdstuk 4: Vergroten van de leefbaarheid en veiligheid
Hoofdstuk 5: Meer groen in een klimaatbestendige stad
Hoofdstuk 6: Cultuur voor iedereen
Haarlem is een prachtige stad en kan nog veel beter. Er is namelijk een crisis, de wooncrisis. Stijgende woonlasten, achterstallig onderhoud en een tekort aan betaalbare woningen. SP Haarlem vindt dat goed en betaalbaar wonen een recht is, net als bijvoorbeeld goede en betaalbare zorg. Een woning is dan ook geen product of verdienmodel.
Daarnaast raken steeds meer Haarlemmers in de verdrukking, worden aan hun lot overgelaten en/of raken vermorzeld in molens van soms ondoorgrondelijke regels. SP Haarlem vindt het een plicht van de Stad deze mensen hiervoor te behoeden en voor hen de zorg en solidariteit ook goed te waarborgen.
Bovendien moeten de Haarlemmers meer invloed kunnen hebben op besluiten waarvan de gevolgen ingrijpend zijn. SP Haarlem vindt dat de burgers direct invloed moeten kunnen hebben met een referendum.
Daarom heeft SP Haarlem lokaal voor 2022-2026 de volgende speerpunten:
1. Woonlasten omlaag en Meer woningen.
2. Betere en betaalbare zorg en steun voor iedereen die dat nodig heeft.
3. Invoering bindend referendum.
Daarvoor vraagt SP Haarlem op 16 maart 2022 ook jouw stem. Maar er is ook invloed van buiten de raad nodig om verandering te bereiken. De SP is de enige partij die ook buiten de raad actief is om deze invloed te organiseren. Met jouw betrokkenheid kunnen we de kans op verbeteringen zo groot mogelijk maken. Het komende jaar houdt SP Haarlem een groot woononderzoek in de Stad, van woningnood tot woonlasten, en van onderhoud tot de buurtvoorzieningen.
Je helpt ons en jezelf, door op ons te stemmen, maar ook door mee te doen aan en te helpen bij het Groot Haarlems Woononderzoek, door de enquête in te vullen en je buren op te roepen hetzelfde te doen. Dat onderzoek zal een actielijst met verbeteringen opleveren. SP Haarlem maakt zich samen met jou sterk om deze verbeteringen te realiseren.
SP Haarlem heeft natuurlijk over meerdere onderwerpen een standpunt, ook in dit verkiezingsprogramma. Daarbij is leidend: de leefbaarheid, dat we de tweedeling willen bestrijden en dat we solidair zijn met iedereen die het moeilijk heeft, in de verdrukking komt en/of in de verdrukking dreigt te komen.
Hoofdstuk 1a: Woonlasten omlaag
Als gezegd, vindt de SP een betaalbare woning een mensenrecht en om in te wonen. Het ideaal van goed en betaalbaar wonen is voor het volk verkwanseld met de liberalisering (de vrijheid om anderen een poot uit te draaien) van de woningmarkt, de verzelfstandiging van de woningcorporaties en de massale uitverkoop van sociale huurwoningen, ook in Haarlem. Als het aan de “nieuwe” liberale regering ligt, worden er de komende jaren nog eens honderdduizend sociale huurwoningen verkocht.
Als er niet wordt ingegrepen, zullen de woonlasten de komende jaren voor veel Haarlemmers verder stijgen, voor de één nog meer dan voor de ander. De particuliere verhuurders mogen de huren met ingang van januari 2022 al weer verhogen met 3,3% en voor de sociale huurwoningen geldt hetzelfde vanaf 1 juli dit jaar. En starters, die voor het eerst een huis willen huren of kopen, worden geconfronteerd met almaar stijgende prijzen. Haarlem behoort inmiddels tot de top 12 gemeenten met de hoogste prijzen per vierkante meter. Daarnaast krijgen alle Haarlemmers de rekening gepresenteerd van een fors hogere energierekening. Wij moeten de ontwikkeling van steeds verder stijgende woonlasten keren:
• De SP vindt dat de huren en woonlasten omlaag moeten ipv omhoog. Dit spreken we af met de woningcorporaties en verhuurdersorganisaties in Haarlem, minstens voor duur van vier jaar. Wij zullen ons daarvoor in en buiten de raad sterk maken.
• In de woningcorporaties moeten niet alleen de bestuurders, maar ook de huurders het voor het zeggen hebben en kunnen meebeslissen over o.a. onderhoud, renovatie, de huurprijs en nieuwbouw.
• Stop op het uit-huis-zetten van mensen met een huurschuld.
• Het woonsteunpunt voor huurders wordt uitgebreid.
• Duurzame energie mag geen luxeproduct worden, maar moet voor ieder huishouden betaalbaar zijn. Dat betekent dat we het collectief organiseren, zoals dat destijds ook met de riolering is gebeurd. Daarom willen wij publieke energievoorzieningen opzetten, waarmee we zonnepanelen plaatsen op zoveel mogelijk geschikte daken (incl. scholen en bedrijfspanden). Daarmee kan evenveel of zelfs meer stroom worden opgewekt dan huishoudens nu verbruiken.
• Een duurzaam gemeentelijk energiebedrijf.
• Het schimmelvrij wonen offensief: Het massaal verbeteren en isoleren van woningen om o.a. de schimmelproblemen op te lossen, zodat mensen niet meer ziek hoeven te worden van hun woning.
Zo krijgen we een fatsoenlijker woonsituatie, lagere woonlasten, meer verduurzaming en meer zeggenschap, ook over de energie.
Hoofdstuk 1b: Meer betaalbare woningen voor iedereen
Alle Haarlemmers, maar zeker ook onze jongeren, verplegers, politieagenten en onderwijzers verdienen een betaalbare woning, en geen ellenlange wachtlijsten. Daarom moet er meer gebouwd worden en leegstand en huisjesmelkers dienen te worden aangepakt. Er is ruimte zat in de Waarderpolder om daar ook veilig en gezond woningen te bouwen. Huizen zijn er niet om leeg te staan:
• Tussen nu en 2030 structureel 15.000 woningen bijbouwen om de woningnood te bestrijden.
• Medio 2023 moeten er 2.000 tijdelijke flexwoningen zijn gebouwd voor starters.
• Om voor iedereen een betaalbare woning te realiseren, willen we bij elk nieuwbouwproject 60% sociale huurwoningen en een deel middenhuur.
• Haarlemmers krijgen voorrang bij de toewijzing van een woning.
• We starten weer een gemeentelijke woondienst. Huizen en bouwgrond die de gemeente nu nog wil verkopen, zullen hierin worden ondergebracht.
• We stoppen de verkoop van sociale huurwoningen. Als dit toch noodzakelijk is voor de financiële situatie van een woningcorporatie, moeten deze woningen worden verkocht aan de nieuwe gemeentelijke woondienst.
• We voeren een leegstandsverordening in, en geven boetes aan eigenaren die huizen langdurig leeg laten staan.
• Om een woning te kunnen verhuren is een vergunning nodig. Huisjesmelkers moeten gaan voldoen aan eisen ter bescherming van de huurders. De woning komt onder toezicht van de gemeente, wanneer en zolang de situatie daarom vraagt.
• Wij vinden dat het puntensysteem voor sociale huurwoningen moet gaan gelden voor alle huurwoningen.
• Woningen mogen enkel nog worden verkocht aan mensen die er ook echt zelf in gaan wonen: De Opkoopbescherming wordt vervangen voor een Zelfbewoningsplicht (zonder uitzonderingen).
Hoofdstuk 2a: Betere zorg voor iedereen die dat nodig heeft
Den Haag heeft de afgelopen jaren fors bezuinigd op de langdurige zorg, met (vooral) grote gevolgen voor kwetsbaren, zoals onze ouderen (minder thuiszorg en sluiting verzorgingshuizen) en onze jongeren (minder jeugdzorg). Marktwerking en aanbestedingen zouden het mogelijk maken dat er met minder geld dezelfde of betere zorg werd verleend. Het tegenovergestelde gebeurde, de zorg en de arbeidsomstandigheden werden juist slechter. De SP wil deze ontwikkeling keren, de gemeente hoort er juist te zijn voor onze kwetsbaren:
• We moeten stoppen met de marktwerking, de aanbestedingen en het winstbejag met publiek geld.
• Wij willen een nieuwe gemeentelijke stichting die van de uitgeklede huishoudelijke zorg weer fatsoenlijke thuiszorg maakt.
• We willen kleinschalige zorgbuurthuizen, zodat ouderen in hun eigen buurt oud kunnen worden.
• Geld dat de gemeente krijgt voor jeugdzorg, moet niet worden opgepot (zoals nu wel met miljoenen gebeurt). We investeren om de lange wachtlijsten aan te pakken.
• Geen eigen bijdragen voor wat voor zorg dan ook, dat is een boete op ziek zijn.
Hoofdstuk 2b: Een Solidair Haarlem
Met name door landelijk beleid komen Haarlemmers in de verdrukking. De gemeente moet er alles aan doen om solidair te zijn en hen te steunen:
• Discriminatie, racisme en uitsluiting hebben geen plek in Haarlem. Iedereen voelt zich veilig en mag zijn wie die wil zijn:
○ De gemeente voert een inclusief beleid met aandacht voor LHBTIQ+ en zorgt voor voldoende expertise hiervoor.
○ De gemeente zet zich actief in voor de veiligheid van iedereen.
• In het huiselijk geweld beleid extra aandacht voor “eer-gerelateerd geweld” en “huwelijkse gevangenschap”. Betere en meer opvangmogelijkheden voor slachtoffers van huiselijk geweld.
• Sectoren: Horeca, lokale detailhandel, startende ondernemers en de cultuursector hebben harde klappen gekregen door de coronamaatregelen. De komende jaren hebben ze dan ook steun nodig van de gemeente om te kunnen overleven en werkgelegenheid te behouden.
• Onderwijs: Leerling en schoolkeuze op 1e plaats, ipv financiële overwegingen en gedwongen plaatsingen als gevolg van loten:
○ De kwaliteit van het voortgezet onderwijs beter waarborgen.
○ Ieder kind heeft recht op een veilig schoolklimaat en veilig opgroeien, daarom wordt pesten hard aangepakt.
○ Intensievere aanpak discriminatie op scholen en bij stageplekken.
○ Ook een openbare middelbare school (inclusief VWO) in Schalkwijk.
• We intensiveren de aanpak van laaggeletterdheid.
• Er komen meer locaties beschikbaar voor kinderopvang en peuterspeelzalen.
• Sport moet niet alleen toegankelijk zijn voor mensen met een goed inkomen. We blijven dan ook investeren in goede sportvoorzieningen. Voor grote én voor kleine verenigingen.
• Schoolzwemmen komt weer terug, niet in groep 8 maar op jongere leeftijd, en onze zwembaden moeten langer openblijven.
• Lage inkomens: Lonen en uitkeringen zijn veel te laag. Daarom krijgt iedereen die minder heeft dan 130% van de bijstandsnorm, toegang tot meer financiële hulp van de gemeente. Dat kan ook begeleiding zijn naar een beter betaalde baan.
• Wij willen geen heksenjacht meer op bijstandsgerechtigden. Een vergissing is geen fraude en moet niet leiden tot een boete. In onze gemeente worden bijstandsgerechtigden niet zonder aanleiding bespioneerd en hun privacy wordt gerespecteerd.
• Het duurt veel te lang voordat het rijk de slachtoffers van het toeslagenschandaal compenseert, daarom moet de gemeente dit voorschieten.
• Van het minimumloon valt nauwelijks te leven. De gemeente moet daarom haar invloed gebruiken om de laagste lonen te verhogen naar een leefbaar loon. Iedereen die direct of indirect voor de gemeente werkt, verdient een fatsoenlijk loon van minimaal 14 euro bruto per uur.
• De kostendelersnorm is asociaal, iedereen heeft wat ons betreft recht op een zelfstandig bestaansminimum. Haarlem gaat deze niet meer uitvoeren, zelfs al leidt dit tot een conflict met Den Haag.
• Opvang dak- en thuislozen: In Haarlem moeten nu te veel mensen gedwongen op straat slapen, vanwege een hardvochtige bureaucratie. We doen recht aan de belofte dat niemand in Haarlem op straat hoeft te slapen en investeren in betere opvang:
○ Daklozen worden respectvol bejegend.
○ In de hulpverlening gaan we op respectvolle wijze met elkaar om.
○ Betere doorstroom- en uitstroommogelijkheden vanuit de opvang (traject)
○ Betere borging van de kwaliteit van de maatschappelijke opvang.
• Passende voorzieningen voor dak- en thuisloze jongeren: Voor jongeren die op straat terecht komen vanuit bijvoorbeeld jeugdzorg, is de dak- en thuislozen opvang nog eens extra traumatisch. Het is van groot belang dat er voor deze jongeren een oplossing komt.
• Spaarne Werkt (voorheen Paswerk), o.a. onze sociale Werkvoorziening, moet weer zonder winstoogmerk bij de gemeente worden ondergebracht.
• Dierenwelzijn: In ons armoedebeleid moet ook ondersteuning zijn hiervoor. Als iemand niet of met moeite rond kan komen, is het zaak dat dierenvoorzieningen (als een dierenarts of voer) toegankelijk blijven.
Hoofdstuk 3: De zeggenschap bij de Haarlemmers door middel van een referendum
Heb je enig idee waarover de Haarlemse gemeenteraad besluiten neemt? Nee? Dan ben je niet de enige. Uit onderzoek blijkt dat slechts 10% van de Haarlemmers volgt wat er in de raad gebeurt en slechts 36% heeft vertrouwen in deze raad. We zien dat ook terug in de lage opkomstpercentages bij raadsverkiezingen. En toch nemen de raad en het Haarlemse bestuur belangrijke besluiten als het gaat om bijvoorbeeld wonen, zorg, leefbaarheid en veiligheid. We vinden het dan ook onaanvaardbaar dat je slechts 1 keer in de vier jaar op een partij kunt stemmen en dan maar moet afwachten wat er met die stem gebeurt:
• Daarom willen wij de mogelijkheid voor een correctief referendum invoeren, welke ook bindend is. Dat betekent dat Haarlemmers een belangrijk besluit van de gemeente kunnen terugdraaien.
• En vinden wij dat daarnaast Haarlemmers een eigen voorstel moeten kunnen afdwingen, ook door middel van een referendum (initiatiefrecht). Als er voor een bepaald initiatief voldoende handtekeningen zijn opgehaald, moet het bestuur daarover een referendum organiseren en zich committeren aan de uitslag.
• Tevens moet openheid naar de burgers toe weer de norm worden voor de gemeente, er wordt gestopt met het ongegrond geheim verklaren van raadsstukken.
Hoofdstuk 4: Vergroten van de leefbaarheid en veiligheid
Haarlem is een mooie en gewilde stad om in te wonen. Toch zal een aantal zaken verbeterd moeten worden om de wijken leefbaarder en veiliger te maken:
• Samen met bewoners gaan we op zoek naar plekken voor 10 extra groene speeltuinen. Bestaande speeltuinen gaan we beter onderhouden en speeltuinverenigingen krijgen meer ondersteuning van de gemeente.
• Snel rijden in een drukke stad is onmogelijk of onveilig. Daarom maken we van de hele Stad een 30km zone (met uitzondering van de randweg). Dat doen we door slimme inrichting van de wegen als het effectief handhaven van de norm.
• Naast het invoeren van 30km/u als maximum op wegen, creëren we ook meer woonerven, waar 15km/u de norm is.
• Voor het zoveel mogelijk autoluw en leefbaar houden van de omgeving, nieuwbouw voorzien van eigen parkeergelegenheid.
• In buurten waar betaald parkeren ingevoerd is, houden we een referendum om te bepalen of de bewoners hieraan willen vasthouden.
• We besteden meer aandacht aan de inrichting van stoepen, zodat die ook voor mensen met een beperking bewandelbaar blijven.
• De fiets is vervoersmiddel nummer 1 in Haarlem, we zorgen daarom voor meer veilige vrij-liggende fietspaden.
• We stoppen met het weghalen van bushaltes en knokken bij de provincie tegen bezuinigingen op openbaar vervoer.
• Meer handhaving (en dus handhavers) in buurten die dit willen, zoals in oost.
Hoofdstuk 5: Meer groen in een klimaatbestendige stad
Er is een klimaatcrisis. Daarvan moet niet de rekening bij de Haarlemmers worden gelegd, maar net zoals bij alle grote veranderingen, worden betaald met door het rijk vastgestelde solidaire belastingen op grote vervuilende bedrijven. De gemeente kan met de volgende maatregelen de Stad klimaatbestendiger maken:
• De gemeente geeft het goede voorbeeld en is in 2025 geen netto verbruiker meer, maar klimaatneutraal of zelfs -positief.
• We willen ons afval beter scheiden, maar doen dat door vol in te zetten op betere nascheiding (door de gemeente).
• De gemeente moet weer de zeggenschap pakken over Spaarnelanden NV, die zich bezighoudt met het afval, het groen en het onderhoud in de Stad. Spaarnelanden NV staat wat ons betreft onterecht op afstand als een bedrijf en moet weer een gemeentelijke dienst worden zonder winstoogmerk.
• Zolang voldoende nieuwbouw van woningen binnen de Stad mogelijk is, blijven de groene randen om Haarlem groen, geen bouwactiviteiten daar.
• Samen met de bewoners starten we een groen offensief. Er zijn voldoende plekken voorgesteld. Er komt meer verticaal groen, bij oud- en nieuwbouw.
• De kaalslag van de afgelopen vier jaar halen we in. De honderden bomen die gekapt zijn planten we in de winter van 2023 allemaal terug. Voor elke boom die gekapt moet worden, komen er twee binnen de gemeente terug. En de gemeente neemt zelf groen- en bomenexperts in dienst, geen amateurisme meer.
• We vergroten het ecologisch bermbeheer. Dat is goedkoper en veel beter voor al het leven in onze Stad.
• We halen Haarlem zo snel mogelijk van het gas af, zonder dat de rekening daarvoor komt bij de bewoners.
• Samen met ondernemers blijven we werken aan een circulaire economie.
• Milieuzones breiden we uit, voor een schonere lucht.
• Er komt een echte duurzaamheidsbegroting, waardoor er beter gelet kan worden op uitgaven en resultaten beter gemeten worden.
• Bomen moeten soms wijken als gevolg van werkzaamheden. Vitale bomen die verplant kunnen worden, krijgen een bestemming binnen een project of ergens anders in de Stad. Is er niet direct een nieuwe plek voor een te verplanten boom, dan zal de boom worden verzorgd in het bomendepot.
• Bomen, en vooral de bladeren, zijn essentieel bij het voorkomen van hittestress. De gemeente maakt daarom jaarlijks de bladmassa balans op. Van alle gekapte en geplante bomen wordt de bladmassa bepaald. Op die manier komt er inzicht of de Stad groener is geworden en klimaatvriendelijker.
• Kandelaberen is een schadelijke manier van snoeien, en wordt in principe niet meer gedaan. (tenzij het een laatste redmiddel is)
• De gemeente doet onderzoek naar de kastanjebloedings-ziekte in de Stad en zal waardevolle kastanjebomen waar mogelijk met een behandeling genezen.
• Kapvergunningen worden openbaar gepubliceerd, inclusief alle documenten die erbij horen zoals foto’s, rapporten, tekeningen etc.
• Waar mogelijk worden boomspiegels vergroot en voorzien van inheemse bloemen of planten.
• De gemeentelijke dienst Spaarnelanden helpt bewoners straat voor straat met het aanleggen van geveltuintjes.
• We gaan met de woningcorporaties in overleg over de vergroening van de tuinen van hun woningbezit.
Hoofdstuk 6: Cultuur voor iedereen
We gaan echt investeren in cultuur, maar niet alleen in stenen. Er komt een nieuwe definitie van de “basisinfrastructuur cultuur”. Het onderscheid tussen amateurkunst en professionele kunst is achterhaald. Iedereen moet de mogelijkheid hebben om kunst te maken en het maximale uit zichzelf te halen:
• Juist alle kleine culturele initiatieven moeten in de “basisinfrastructuur cultuur” een plek krijgen, zoals Kunstlijn en het Houtfestival, zij verdienen meer steun.
• Festivals zijn meer dan één keer per jaar een feest. Ze inspireren Haarlemmers en bieden het hele jaar een platform. Zonder steun is het maar de vraag of ze corona overleven. Actie is nodig.
• Er komen meer culturele broedplaatsen, zoals bij het Slachthuisterrein en de Oerkap.
• Samen met de LHBTIQ+ gemeenschap onderzoeken we de mogelijkheden voor het organiseren van een roze festival.
• Volkstuinen blijven behouden, deze vervullen ook een belangrijke sociale en culturele functie.